Trong quản trị doanh nghiệp, bài toán tối ưu hóa doanh thu và chi phí luôn là ưu tiên hàng đầu. Để đạt được mục tiêu này, việc hiểu rõ các khái niệm về định giá là điều bắt buộc. Vậy đơn giá là gì và sức ảnh hưởng của nó đến các loại hình hợp đồng kinh tế hiện nay ra sao? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây.
Khái niệm đơn giá là gì?
Dưới góc độ kinh tế học, đơn giá là giá trị của một đơn vị hàng hóa hoặc dịch vụ cụ thể. Có hai cách hiểu phổ biến về đơn giá tùy theo lĩnh vực hoạt động:
-
Trong quản trị bán hàng: Đơn giá được hiểu là giá trung bình của một sản phẩm, tính bằng cách lấy tổng doanh thu chia cho tổng số đơn vị đã bán. Đối với các sản phẩm có nhiều biến thể (size, màu sắc, cấu hình), nhà quản trị cần xác định các đơn vị “có thể so sánh” để có con số chính xác nhất.
-
Trong bán lẻ và sản xuất: Đơn giá là mức giá quy định cho một đơn vị đo lường tiêu chuẩn (như kg, m, lít, hoặc cái). Đây là hình thức định giá nền tảng trong các giao dịch mua bán số lượng lớn.
Ngoài ra, trong các lĩnh vực đặc thù như xây dựng hay cung ứng dịch vụ, khái niệm liên gia là gì (thường dùng để chỉ sự liên kết giá trị giữa các đơn vị) cũng được các nhà thầu quan tâm để tối ưu hóa bài toán chi phí tổng thể.
Các thành phần cấu thành nên đơn giá
Để xây dựng một bộ đơn giá chuẩn xác, đặc biệt là trong lĩnh vực xây dựng và sản xuất, doanh nghiệp cần căn cứ vào 3 yếu tố cốt lõi:
Chi phí vật liệu
Bao gồm chi phí cho vật liệu chính, vật liệu phụ, các cấu kiện rời hoặc vật liệu luân chuyển. Đơn giá vật liệu thường được cập nhật theo biến động của thị trường tại thời điểm ban hành.
Chi phí nhân công
Đây là chi phí trả cho người lao động trực tiếp thực hiện công việc và công nhân phục vụ. Tại Việt Nam, chi phí này thường được xác định dựa trên các Quyết định về đơn giá nhân công của địa phương tại thời điểm lập dự toán.
Chi phí máy thi công
Bao gồm chi phí vận hành các máy móc, thiết bị trực tiếp tham gia vào quá trình sản xuất/thi công. Chi phí này được cụ thể hóa thông qua “Bảng giá ca máy” được ban hành kèm theo các bộ đơn giá chuyên ngành.
Phân biệt Đơn giá và Định mức
Nhiều người thường nhầm lẫn giữa hai khái niệm này. Bảng dưới đây sẽ giúp bạn phân biệt rõ ràng:
| Tiêu chí | Đơn giá | Định mức |
| Bản chất | Là giá trị bằng tiền của một đơn vị khối lượng công việc tại một thời điểm. | Là mức hao phí về tài nguyên (vật liệu, công lao động, thời gian máy) để hoàn thành một đơn vị công việc. |
| Mục đích | Dùng để tính toán thành tiền cho các dự toán, báo giá và quyết toán hợp đồng. | Dùng làm cơ sở khoa học để xây dựng đơn giá và quản lý định mức tiêu hao. |
| Ưu điểm | Có sẵn mức giá tham khảo, giúp lập dự toán nhanh chóng bằng phương pháp bù trừ chênh lệch. | Phản ánh chính xác thực tế hao phí cho các công việc có tính đặc thù hoặc chưa có đơn giá Nhà nước. |
Quy định về hợp đồng đơn giá trong Xây dựng và Đấu thầu
Dựa trên Luật Đấu thầu, việc áp dụng đúng loại hình hợp đồng giúp doanh nghiệp quản trị rủi ro tốt hơn.
Hợp đồng đơn giá cố định là gì?
Hợp đồng đơn giá cố định là gì? Đây là loại hợp đồng mà trong đó đơn giá cho mỗi đơn vị công việc không thay đổi trong suốt quá trình thực hiện, bất chấp biến động thị trường.
-
Cơ chế thanh toán: Thanh toán dựa trên khối lượng thực tế được nghiệm thu nhân với đơn giá cố định trong hợp đồng.
-
Áp dụng: Thường dùng cho các gói thầu đã xác định rõ bản chất công việc nhưng chưa thể tính toán chính xác khối lượng ngay từ đầu.
-
Lưu ý: Nhà thầu phải tính toán kỹ các yếu tố rủi ro trượt giá để đưa vào đơn giá trước khi ký kết.
Hợp đồng đơn giá điều chỉnh
Trái ngược với loại hình trên, hợp đồng đơn giá điều chỉnh cho phép thay đổi đơn giá dựa trên các thỏa thuận và biến động thực tế (như chỉ số giá tiêu dùng, biến động giá vật liệu mạnh). Loại hình này phù hợp với các dự án kéo dài, quy mô lớn và tiềm ẩn nhiều rủi ro về giá cả.
Kết luận
Hiểu rõ đơn giá là gì và cách vận dụng các loại hợp đồng đơn giá cố định sẽ giúp nhà quản trị chủ động hơn trong việc kiểm soát dòng tiền và bảo vệ lợi ích của doanh nghiệp trước những biến động kinh tế.
Lưu ý quan trọng cho doanh nghiệp: Bên cạnh việc tối ưu đơn giá để tăng lợi nhuận, doanh nghiệp cũng cần chú trọng đến tính pháp lý của website thương mại điện tử. Việc chậm trễ có thể dẫn đến mức phạt không đăng ký bộ công thương rất cao, gây ảnh hưởng trực tiếp đến tài chính công ty. Đừng để những sai sót hành chính làm mất đi thành quả kinh doanh của bạn!
